Wednesday, May 4, 2016

ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈႏွင္႕ပတ္သက္၍ (ဓာတ္အား စနစ္ ျပတ္ေတာက္မႈ - System Break)

System Breakdown ျဖစ္ရျခင္း
အေၾကာင္း ေလ့လာနိင္ဖို႔
MOI Webportal Myanmar
8 hrs ·
ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈႏွင္႕ပတ္သက္၍
(ဓာတ္အား စနစ္ ျပတ္ေတာက္မႈ - System Break)
▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄
▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲
ေဝယံ
ဟာ...မီးပ်က္သြားၿပီ..ဒီတစ္ခါပ်က္သြားတာ တစ္ၿမိဳ႕လုံး ေမွာင္သြားတာ ပဲ... ေဘာလုံးပြဲၾကည့္ေကာင္းေနတုန္းမို႔ ဆတ္တငံ့ငံ့...ပူအိုက္လို႔ ေလေအးစက္..ပန္ကာေလအကူနဲ႔ ေနရသူေတြကလည္း အိမ္အျပင္ထြက္ ၾကရ...ထမင္း၊ ဟင္း မခ်က္ရေသးသူေတြကလည္း မီးေသြးဖိုပဲ မီးေမႊးရ မလိုလို...ဘာေၾကာင့္ မီးပ်က္ရတာလဲ...လွ်ပ္စစ္႐ုံးကို ဖုန္းဆက္...လွ်ပ္စစ္ဌာနေတြရဲ႕ Website ေတြၾကည့္ရ....
တျခားၿမိဳ႕ေတြလည္း မီးလာသလား ဖုန္းဆက္ေမးရ၊ Facebook ၾကည့္ၾကနဲ႔၊ ၿမိဳ႕တိုင္းမီးပ်က္သြားတယ္တဲ့။ ဓာတ္အားစနစ္ System Break ျဖစ္သြား တယ္တဲ့။ ဓာတ္အားစနစ္ System Break ဆိုတာဘာလဲ။ System ဆိုတဲ့ဟာႀကီး က်ဳိးပဲ့သြားတာလား၊ ေပါက္ကြဲသြားတာလား။ ဘာေၾကာင့္ System Break ခဏခဏ ျဖစ္ေနရတာလဲ။ ျပဳျပင္မႈေတြ မလုပ္ႏိုင္ၾကလို႔လား။ System Break အေၾကာင္း ဂဃနဏ ေသခ်ာမသိၾကေသာ္လည္း System Break ဆိုသည္ႏွင့္ တစ္ၿမိဳ႕လုံးျဖစ္ေစ၊ ၿမိဳ႕မ်ားစြာျဖစ္ေစ၊ တစ္ႏိုင္ငံလုံးျဖစ္ေစ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္သြားမႈ ခံစားၾကရသည္ကိုေတာ့ သိေနၾကသည္။
ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ရျခင္း (လွ်ပ္စစ္မီးျပတ္ျခင္း)မ်ားမွာ ဓာတ္အား ေပးစက္႐ုံေၾကာင့္လား။ ဓာတ္အားပို႔လႊတ္ေရး လိုင္းေတြေၾကာင့္လား။ ၿမိဳ႕တြင္းျဖန္႔ျဖဴးေရး လိုင္းေတြေၾကာင့္လား။ ထရန္စေဖာ္မာေၾကာင့္လား စသည္ျဖင့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားစြာရွိႏိုင္သည့္အနက္ ဓာတ္အားစနစ္ ျပတ္ေတာက္မႈ (System Break)သည္ ဓာတ္အားသုံးစြဲသူအားလုံး ဓာတ္အား ျပတ္ေတာက္မႈ ျဖစ္ေပၚရပါသည္။
ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ားမွ ဓာတ္အားစနစ္ ဓာတ္အား ျပတ္ေတာက္မႈ (System Break)ေၾကာင့္ ဆိုတာပဲသိရွိၿပီး ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္ ဆိုတာကို သိေစခ်င္ပါသည္။
ဓာတ္အားစနစ္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ(System Break)
တစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္မ်ားသို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ဓာတ္အားစနစ္ (National Grid)က ေပးပို႔ထားေသာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား တစ္စိတ္ တစ္ပိုင္း ျပတ္ေတာက္ျခင္း၊ ဓာတ္အားစနစ္တစ္ခုလုံး ျပတ္ေတာက္ သြားျခင္းတို႔ကို System Break ဟု ေခၚပါသည္။
ဓာတ္အားစနစ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ျပတ္ေတာက္ပါက ေဒသအခ်ဳိ႕ (တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္အခ်ဳိ႕) ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ ျဖစ္ေပၚေစၿပီး ဓာတ္အားစနစ္တစ္ခုလုံး ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ပါက ဓာတ္အားစနစ္က ေပးထားေသာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ ၿမိဳ႕မ်ား၊ ေက်းရြာမ်ားအားလုံး ဓာတ္အား ျပတ္ေတာက္မႈ ျဖစ္ေပၚပါသည္။ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈႏွင့္ဆက္ႏႊယ္၍ ဓာတ္အားစနစ္အေၾကာင္းကိုလည္း သိရွိရန္လိုအပ္ပါသည္။
ဓာတ္အားစနစ္(National Grid)
လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားမ်ား ထုတ္လုပ္ေပးေသာ ေရအားစက္႐ုံ၊ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႕စက္႐ုံ၊ ေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ုံ စသည့္ စက္႐ုံအသီးသီးတို႔က ထုတ္လုပ္ေသာ (Generation) လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားမ်ားကို မဟာဓာတ္အားလိုင္းမ်ားျဖင့္ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ႏိုင္ငံအတြင္း ဓာတ္အားသုံးစြဲေသာေဒသမ်ား(တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္)သို႔ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားမ်ားပို႔လႊတ္ရန္(Transmission) ဗို႔အားျမင့္ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား၊ ပင္မဓာတ္အားခြဲ႐ုံမ်ားတည္ေဆာက္ကာ လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားမ်ားကို ပို႔လႊတ္ျခင္း(Transmission)ျဖစ္ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ားကထြက္ရွိေသာ ဓာတ္အားမ်ားကို ႏိုင္ငံအတြင္း ေဒသမ်ားသို႔ေပးပို႔ရာတြင္ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံႀကီးမ်ား (၂၃ဝ ေကဗြီ၊ ၁၃၂ ေကဗြီ)၊ ဗို႔အားျမင့္ ဓာတ္အားလိုင္းႀကီးမ်ား (၂၃ဝ ေကဗြီ၊ ၁၃၂ ေကဗြီ)မ်ားတည္ေဆာက္၍ ႏိုင္ငံေတာ္ဓာတ္အားစနစ္ (National Grid)ျဖင့္ ေပးပို႔လ်က္ရွိပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိ ၂၃ဝ ေကဗြီ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံ ၃၇ ႐ုံ၊ ၁၃၂ ေကဗြီ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံ ၂၃ ႐ုံ၊ ၂၃ဝ ေကဗြီ ဓာတ္အားလိုင္း ၂၄၈၉ ဒသမ ၃၂ မိုင္၊ ၁၃၂ ေကဗြီ ဓာတ္အားလိုင္း ၁၃၆၁ ဒသမ ၆၅ မိုင္ တည္ေဆာက္ၿပီးျဖစ္ပါသည္။
ဓာတ္အားစနစ္ (National Grid )ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ရသည့္ အေၾကာင္း အရင္းမ်ား
ဓာတ္အားစနစ္(National Grid)မ်ား တည္ေဆာက္ထားေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဓာတ္အားစနစ္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈမ်ား ရွိၾကပါသည္။ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ ျဖစ္ရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားမွာ-
(က) ဓာတ္အားခြဲ႐ုံမ်ား ခြၽတ္ယြင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
(ခ) ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား ခြၽတ္ယြင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
(ဂ) ဓာတ္အားထုတ္စက္႐ုံမ်ား ခြၽတ္ယြင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
(ဃ) ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ႏိုင္မႈထက္ ပို၍သုံးစြဲမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
(င) မုန္တိုင္း၊ ေလျပင္းတိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
(စ) မိုးႀကိဳးပစ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
(ဆ) အပူလႈိင္းမ်ား ျဖတ္သန္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
(ဇ) အေျဖရွာမသိေသာ ယာယီလိုင္းအျပစ္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
(စ်) အျခားအေၾကာင္းအရာမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္း။
မွတ္ခ်က္။ (က မွ ဃ အထိ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္ လုိအပ္ခ်က္မ်ားရွိျခင္း၊ င မွ ဆ အထိ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ား က်ေရာက္ျခင္း။)
ေဖာ္ျပပါ ဓာတ္အားစနစ္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈမ်ားအနက္ ဓာတ္အားစနစ္ကို ေတာင့္တင္းခိုင္မာစြာ တည္ေဆာက္ထားေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အမွတ္စဥ္(က)မွ(ဃ)အထိ ဓာတ္အားစနစ္အတြက္ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံ၊ ဓာတ္အား လိုင္းမ်ားတြင္ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားမႈနည္းပါသည္။
ယင္းႏိုင္ငံမ်ားသည္ ဓာတ္အားလုံေလာက္စြာ ထုတ္လုပ္ႏိုင္သည့္ အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေႏြရာသီတြင္ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိေသာ အမွတ္စဥ္ (ဃ)ပါ ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္မႈထက္ ပို၍သုံးစြဲမႈေၾကာင့္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈမ်ဳိး မရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဓာတ္အားစနစ္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ
ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ဓာတ္အားစနစ္ကို ခိုင္မာေအာင္တည္ေဆာက္ရန္ လိုအပ္ေနသည့္အတြက္ အမွတ္စဥ္(က)မွ (စ်)အထိ အခ်က္အားလုံးျဖင့္ ဓာတ္အားစနစ္ ျပတ္ေတာက္မႈ System Break ျဖစ္ပြားပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား ခြၽတ္ယြင္းမႈတြင္ သဘာဝေဘးဒဏ္အျပင္ ဓာတ္အားလိုင္းတိုင္မ်ား ဖ်က္ဆီးခံရမႈမ်ားလည္း ပါဝင္ပါသည္။
အမွတ္စဥ္(က)မွ(ဃ)အထိ တည္ေဆာက္မႈျဖည့္ဆည္းရန္ လိုအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ ဓာတ္အားစနစ္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈသည္ ၅ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ အထိ ပါဝင္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ေႏြရာသီတြင္ ဓာတ္အားထုတ္လုပ္မႈထက္ပို၍ သုံးစြဲမႈမ်ားေၾကာင့္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား ေတြ႕ေနရပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဓာတ္အားစနစ္မွ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈအေနျဖင့္ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ၁၂ ႀကိမ္၊ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ၁၄ ႀကိမ္၊ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ၇ ႀကိမ္၊ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ၁ဝ ႀကိမ္၊၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ၈ ႀကိမ္၊ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၃ဝ ရက္ေန႔အထိ ၇ ႀကိမ္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဓာတ္အားစနစ္၏အားနည္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ျပဳျပင္ရန္အခ်က္မ်ား
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ (System Break) ျဖစ္ေပၚ ရျခင္းမွာ ဓာတ္အားစနစ္တြင္ အားနည္းခ်က္မ်ားရွိေနၿပီး ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရြက္ ေပးရန္ မ်ားရွိေနပါသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ဓာတ္အားသုံးစြဲမႈသည္ ၁၂၅ဝ မဂၢါဝပ္ ခန္႔ရွိၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေပၚရွိ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား၏ ထုတ္လုပ္မႈ သည္ ၅ဝဝ မဂၢါဝပ္ခန္႔သာ ရွိသည့္အတြက္ လိုအပ္ေနေသာ ဓာတ္အား ကို ႏိုင္ငံေတာ္ဓာတ္အားစနစ္က ရယူသုံးစြဲရပါသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြက္ လိုအပ္ေသာဓာတ္အားကို မိတၴီလာ၊ ပ်ဥ္းမနား၊ ေတာင္ငူ၊ ရန္ကုန္ ၂၃ဝ ေကဗြီ ဓာတ္အားလမ္းေၾကာင္း (၁)ႏွင့္ မိတၴီလာ၊ ေတာင္တြင္းႀကီး၊ ေရႊေတာင္၊ ရန္ကုန္ ၂၃ဝ ေကဗြီ ဓာတ္အား လမ္းေၾကာင္း(၂)တို႔မွ ဓာတ္အားစီးဆင္းႏိုင္သည့္ ဝန္အားမ်ားအရ ရယူသုံးစြဲပါသည္။
ဓာတ္အားလမ္းေၾကာင္းတစ္ခု ခြၽတ္ယြင္းသြားပါက က်န္ေသာဓာတ္အား လမ္းေၾကာင္းက ဓာတ္အားပိုမို ရယူသုံးစြဲႏိုင္ျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ဓာတ္အား ျပတ္ေတာက္မႈျဖစ္ရပါသည္။ ယင္းဓာတ္အားလမ္းေၾကာင္း ႏွစ္ခုရွိ ဓာတ္အား စီးဆင္းႏိုင္မႈနည္းေသာ အပိုင္းမ်ား (လမ္းေၾကာင္း (၁)တြင္ ပ်ဥ္းမနားၿမိဳ႕ႏွင့္ ေတာင္ငူၿမိဳ႕အၾကား၊ လမ္းေၾကာင္း(၂) တြင္ ေတာင္တြင္းႀကီးၿမိဳ႕ႏွင့္ ေရႊေတာင္ ၿမိဳ႕အၾကား)တြင္ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား တိုးခ်ဲ႕တည္ေဆာက္ေပးပါက ဓာတ္အား လိုင္းလမ္းေၾကာင္းတစ္ခု ခြၽတ္ယြင္းပါက က်န္လိုင္းေၾကာင္းတစ္ခုမွ ဓာတ္အား လုံေလာက္စြာ ရယူႏိုင္မည္ျဖစ္၍ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ ေလ်ာ့နည္းမည္ ျဖစ္ပါသည္။
ထို႔အျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕စက္႐ုံမ်ား၏ ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ မႈမွာ ၅ဝဝ မဂၢါဝပ္ခန္႔သာရွိသျဖင့္ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား ခြၽတ္ယြင္းခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဓာတ္အားမျပတ္ေတာက္ေအာင္ ထိန္းထားႏိုင္ရန္အတြက္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား တည္ေဆာက္သြားရန္ လိုအပ္ပါသည္။
ဓာတ္အားစနစ္ တည္ၿငိမ္မႈ ရွိေစရန္အတြက္ ဓာတ္အားစနစ္တြင္ အရန္ဓာတ္အား(Operation Reserve Power)အျဖစ္ သုံးစြဲဓာတ္အား၏ ၁ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ ၂ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ထားရွိရပါမည္။ သို႔မွသာ ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံ တစ္႐ုံ ခြၽတ္ယြင္းမႈျဖစ္ျခင္း၊ သတ္မွတ္ဝန္အားထက္ ဓာတ္အားပိုမိုသုံးစြဲမႈမ်ား ရွိလာပါက ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈမျဖစ္ေစရန္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ေႏြရာသီကာလ မတ္၊ ဧၿပီ၊ ေမလမ်ားတြင္ မိုးကာလထက္ ဓာတ္အား ၁၂ ဒသမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ ပိုမိုသုံးစြဲျခင္းေၾကာင့္ ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ားသည္ စြမ္းအားျပည့္ လည္ပတ္ေပးရပါသည္။
ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံအားလုံး စြမ္းအားျပည့္ ေမာင္းႏွင္ေပးထားခ်ိန္တြင္လည္း ဓာတ္အားသုံးစြဲမႈမ်ား တိုးတက္လာသည့္အတြက္ ထုတ္လုပ္ဓာတ္အားထက္ သုံးစြဲဓာတ္အား ပိုမိုသြားျခင္း၊ ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံတစ္႐ုံ ခြၽတ္ယြင္း၍ ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္မႈေလ်ာ့နည္းသြားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ဓာတ္အားစနစ္ တည္ၿငိမ္မႈမရွိ ေတာ့ဘဲ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ ျဖစ္ေပၚပါသည္။
ယင္းသို႔ မျဖစ္ေစရန္အတြက္ ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္ေသာ ဓာတ္အားေပၚ မူတည္၍ ဓာတ္အားျဖန္႔ျဖဴးေပးႏိုင္ရန္ သုံးစြဲမႈဝန္အားမ်ားေလွ်ာ့၍ အလွည့္က် ဓာတ္အားေပးစနစ္ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ေႏြရာသီတြင္ ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ႏိုင္မႈထက္ ဓာတ္အားသုံးစြဲမႈက မ်ားျပားသည့္အတြက္ အလွည့္က် ဓာတ္အားေပးစနစ္ကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
လက္ရွိ ဓာတ္အားသုံးစြဲေနေသာျပည္သူမ်ား ဓာတ္အားျပည့္ဝစြာ သုံးစြဲႏိုင္ေရး၊ ဓာတ္အား မျပတ္ေတာက္ေရးႏွင့္ ဓာတ္အားမရရွိေသးေသာျပည္သူ မ်ား ဓာတ္အားရရွိေရးအတြက္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား၊ အပူစြမ္းအင္သုံး ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား၊ ေနေရာင္ျခည္စြမ္းအင္သုံး ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ားကို တည္ေဆာက္သြားရန္ လိုအပ္လ်က္ရွိပါသည္။
သုံးစြဲေနေသာ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံ၊ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား ႀကံ့ခိုင္မႈရွိၿပီး အရန္ဓာတ္အားခြဲ႐ုံႏွင့္ အရန္ဓာတ္အားလိုင္း စနစ္မ်ားရွိမွသာ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ မႈေလ်ာ့နည္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ အရန္ဓာတ္အားခြဲ႐ုံ မရွိသည့္အတြက္ အမ်ားျပည္သူ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈနည္းရန္ ဓာတ္အား ခြဲ႐ုံမ်ား ႀကံ့ခိုင္ထိန္းသိမ္းမႈ၊ ျပဳျပင္မႈမ်ားကို အခ်ိန္ႏွင့္တစ္ေျပးညီ ေဆာင္ရြက္ရန္ အားနည္းမႈမ်ဳိး ရွိပါသည္။ ထိန္းသိမ္းျပဳျပင္ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရာတြင္လည္း အမ်ားျပည္သူ ဓာတ္အားသုံးစြဲမႈနည္းေသာ ညဥ့္နက္ခ်ိန္က်မွသာ ေဆာင္ရြက္ၾကရပါသည္။
လက္ရွိ အသုံးျပဳေနေသာ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံမ်ားတြင္ စက္ပစၥည္းမ်ား ျပည့္စုံေအာင္ တပ္ဆင္ရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဘ႑ာေရးအေျခအေနအရ ဓာတ္အား ေပးႏိုင္႐ုံေလာက္သာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရသျဖင့္ ဗို႔အားက်ျခင္း၊ ဗို႔အားျမင့္တက္ ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚမႈမ်ားကို ထိန္းသိမ္းေပးႏိုင္မႈမရွိျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ဓာတ္အားစနစ္မ်ားတြင္ အေရးႀကီးသည့္ အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ အလိုအေလ်ာက္ ဓာတ္အား ထိန္းသိမ္းမႈစနစ္ (Power System Control) ျပည့္စုံ စြာ တပ္ဆင္ထားျခင္းျဖင့္ ဓာတ္အားစနစ္၏ တည္ၿငိမ္မႈကို ထိန္းညႇိေပးၿပီး ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ မႈေလ်ာ့နည္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ ပါသည္။ ဓာတ္အားလိုင္းတစ္လိုင္း၊ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံတစ္႐ုံ ခြၽတ္ယြင္းပါက ဓာတ္အားေပးမႈစနစ္ မထိခိုက္ ေစေရးအတြက္ ခြၽတ္ယြင္းေသာအပိုင္းကို အလိုအေလ်ာက္ ဖယ္ရွားေပးျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ေပးပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဓာတ္အားစနစ္တြင္ Power System Control စနစ္ စတင္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ဓာတ္အားစနစ္ တစ္ခုလုံးအတြက္ ျပည့္စုံစြာတပ္ဆင္ရန္ လိုအပ္လ်က္ရွိပါသည္။
ဓာတ္အားျပန္လည္ေပးႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္မႈ
ဓာတ္အားစနစ္တြင္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ(System Break) ျဖစ္ေပၚ ပါက ဓာတ္အား ျပန္လည္ေပးႏိုင္ေရးအတြက္ ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံ၊ ဓာတ္အား ခြဲ႐ုံမ်ား၊ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္း အဆင့္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္ ရျခင္းေၾကာင့္ ဓာတ္အားျပန္လည္ရရွိခ်ိန္ ၾကာျမင့္ျခင္းျဖစ္ပါသည္-
(က) ေရအားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား၊ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား ခြၽတ္ယြင္းမႈရွိ၊ မရွိ စိစစ္ရပါသည္။ ခြၽတ္ယြင္းမႈရွိေသာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား၊ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ားကို ဓာတ္အားစနစ္မွ ခ်ိတ္ဆက္မႈကို ျဖတ္ေတာက္ရပါသည္။
(ခ) ေရအားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕သုံး ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား ျပန္လည္ေမာင္းႏွင္ၿပီး ဓာတ္အားစနစ္ ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ရန္ ေစာင့္ဆိုင္းရပါသည္။
(ဂ) ရဲရြာ၊ ေလာပိတ၊ ေပါင္းေလာင္းေရအားလွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပး စက္႐ုံႀကီးမ်ားက ဓာတ္အားကို သက္ဆိုင္ရာ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံမ်ားသို႔ ဓာတ္အားအရင္ပို႔လႊတ္ပါသည္။ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံမ်ားသို႔ ပို႔လႊတ္ထားေသာ ဓာတ္အားမ်ားကို ဓာတ္အားစနစ္တြင္ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ေရး (Synchronize) ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။
(ဃ) က်န္ရွိေသာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕သုံး ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံမ်ား၊ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား၊ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံမ်ားကို ဓာတ္အားစနစ္ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္မႈ ေဆာင္ရြက္ပါသည္။
အထက္ေဖာ္ျပပါ ဓာတ္အားစနစ္ ဓာတ္အားရရွိေရး ေဆာင္ရြက္မႈ အဆင့္ဆင့္အတြက္ အေျခအေနေပၚမူတည္၍ အနည္းဆုံး တစ္နာရီမွ သုံးနာရီထိ ၾကာျမင့္ပါသည္။ အရန္ ဓာတ္အားေပးစနစ္ႏွင့္ ေခတ္မီ Power System Control စနစ္ တပ္ဆင္ထားပါက ဓာတ္အားျပန္လည္ေပးႏိုင္ရန္ ပိုမိုျမန္ဆန္မႈ ရွိမည္ျဖစ္ပါသည္။
အျခားႏိုင္ငံမ်ား၏ ဓာတ္အားစနစ္ ျပတ္ေတာက္မႈအေျခအေန
ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ား၏ ဓာတ္အားစနစ္တြင္လည္း ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈမ်ား ရွိၾကပါသည္။ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ မွတ္တမ္းအရ ႏိုင္ငံတကာ ဓာတ္အား စနစ္ ျပတ္ေတာက္ မႈမ်ားကို ဇယားအတိုင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္-
ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဓာတ္အားစနစ္အတြင္း သဘာဝေဘးဒဏ္ျဖင့္ အႀကီးစား ပ်က္စီးမႈမ်ားေၾကာင့္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ ခ်ိန္ ၾကာျမင့္ႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အျခားဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈျဖစ္စဥ္ မ်ားတြင္ အရန္ဓာတ္အားလိုင္းမ်ား၊ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံမ်ား (Operation Reserve Power) တည္ေဆာက္ထားရွိမႈ၊ အလိုအေလ်ာက္ဓာတ္အားထိန္းသိမ္းမႈစနစ္ ထားရွိႏိုင္မႈမ်ားျဖင့္ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ခ်ိန္ နည္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾက ပါသည္။
ဓာတ္အားလိုင္း၊ ဓာတ္အားခြဲ႐ုံမ်ား တိုးတက္တည္ေဆာက္လာသည္ႏွင့္အမွ် ဓာတ္အားစနစ္ႀကီးမားလာၿပီး ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈ ပိုမိုမ်ားျပား လာပါသည္။ ဓာတ္အားစနစ္ႀကီးမားလာပါက ဓာတ္အားေပးစနစ္ (Grid)တစ္ခုတည္းမထားဘဲ ဓာတ္အားေပးနယ္ေျမအလိုက္ သီးျခားဓာတ္အားစနစ္မ်ား ခြဲျခားတည္ေဆာက္ျခင္း၊ သီးျခား(Smart Grid)မ်ား တည္ေဆာက္ၿပီး ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ၾကပါသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ျပည္နယ္အလိုက္ ဓာတ္အားစနစ္(Grid) ၄၈ ခု တည္ေဆာက္ထားၿပီး တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ခ်ိတ္ဆက္အသုံးျပဳၾကပါသည္။
ဓာတ္အားမျပတ္ေစခ်င္ဆုံးသူ
ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈကို မျဖစ္ေပၚေစခ်င္ဆုံးေသာသူမ်ားသည္ လွ်ပ္စစ္ဝန္ထမ္းမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္ပါက ျဖစ္ပြားေသာ ေနရာရွာေဖြမႈ၊ ျပဳျပင္မႈမ်ားႏွင့္အတူ အမ်ားျပည္သူနားလည္ေအာင္ ေျဖၾကားရွင္းလင္းရပါသည္။ ေနပူမိုးရြာမေရွာင္ အႏၲရာယ္ၾကားမွ ေန႔ေရာညပါ ဓာတ္အားျပန္လည္ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္ၾကရပါသည္။
သက္တမ္းၾကာေသာ စက္ပစၥည္းမ်ား၊ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား၊ ဝန္ထမ္းပိုင္း ျဖည့္ဆည္းရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာျဖင့္ လက္ရွိ ဓာတ္အားေပးျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေနေသာ လွ်ပ္စစ္ဝန္ထမ္းမ်ားအေနျဖင့္လည္း ဗို႔အားေကာင္းမြန္ေရး၊ ဓာတ္အားမျပတ္ေတာက္ေရး တို႔အတြက္ ဓာတ္အားျဖန္႔ျဖဴးေပးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ၂၄ နာရီ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း မီးသုံးစြဲသူမ်ား၏ဆႏၵကို အျပည့္အဝျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိေနပါေသးသည္။
ဓာတ္အားျပတ္ေတာက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ားအေပၚ ဓာတ္အား သုံးစြဲေသာ ျပည္သူမ်ား ၏ နားလည္ေပးႏိုင္မႈေၾကာင့္လည္း လွ်ပ္စစ္ဝန္ထမ္းမ်ား၏ ပင္ပန္းမႈ ကို ေျပေပ်ာက္ေစပါသည္။
အခ်ိန္ေပးရပါမည္
ေငြမရွိ၍ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့မႈ၊ ေငြရွိေသာ္လည္း ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေသာ လုပ္ငန္းမဟုတ္၍ အခ်ိန္အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ေပးရပါမည္။ ဓာတ္အားရရွိသုံးစြဲေနေသာ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ဓာတ္အားျပည့္ဝစြာ ရရွိေရး၊ မီးမျပတ္ေတာက္ေရး ေဆာင္ရြက္သြားရန္ႏွင့္ ဓာတ္အားမရရွိေသးေသာ က်န္ျပည္သူမ်ားအတြက္ ဓာတ္အားတိုးတက္ထုတ္လုပ္မႈ (Generation)၊ ဓာတ္အားပို႔လႊတ္မႈ(Transmission)ႏွင့္ ဓာတ္အားျဖန္႔ျဖဴးျခင္း(Distribution) လုပ္ငန္းမ်ားကို အခ်ဳိးညီစြာတိုးတက္ေရးအတြက္ စီမံကိန္းမ်ားကို ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားျဖင့္ ေရတိုေရရွည္စီမံကိန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါသည္။
ဓာတ္အားလုံေလာက္စြာ မထုတ္လုပ္ႏိုင္ေသာကာလတြင္ ဓာတ္အား သုံးစြဲသူမ်ားဘက္ကလည္း ''လိုသေလာက္သာသုံး၊ အပိုမျဖဳန္းနဲ႔''ဆိုသည့္ အတိုင္း ေခြၽတာမႈအေလ့အက်င့္မ်ား
ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းျဖင့္ ေႏြရာသီ ကာလ တြင္ ဓာတ္အား စနစ္တည္ၿငိမ္ေရးကို ကူညီေပးရာေရာက္ ပါေၾကာင္း ေရးသား တင္ျပလုိက္ရပါသည္။

0 comments:

Post a Comment